     
|
Opis gminy Lutomiersk 
Rynek w Lutomiersku.
Lutomiersk położony jest na lewym brzegu Neru. W średniowieczu krzyżowały się tu drogi z Łęczycy do Sieradza, oraz z Wolborza do Piotrkowa przez Uniejowa do Wielkopolski. Nigdy nie był związany z Pabianicami, należącymi do włości kościelnych. Lutomiersk pozostawał w rękach korony. W roku 1274 Leszek Czarny nadał miejscowości prawa miejskie. Dokument ten jest jednocześnie pierwszą znaną wzmianką o Lutomiersku. W 1292 roku miasto zostało powiększone o Wrzącą (dziś to ponownie oddzielna wieś), a w 1311 przeszło w ręce prywatne. Nadane zostało Wacławowi z Lisowic z rodu Zarembów. Prawdopodobnie jednak połowa miasta wkrótce znów znalazła się pod panowaniem korony, ponieważ w roku 1406 z rąk Władysława Jagiełły nadana została Przedborowi i synowi jego Janowi z Chełmicy, jako nagroda za zasługi w wojnie z Krzyżakami. 
Most tramwajowy na Nerze. Widok w stronę Lutomierska.
Od XV wieku w Lutomiersku rozwijało się sukiennictwo. Ciekawe są statystyki sprzed kilku wieków: w roku 1459 na wojnę pruską wysłano stąd 10 zbrojnych, w roku 1563 podatek od rzemiosła płaciło 97 mieszczan. W połowie XVI wieku powstał tutaj zbór braci czeskich, który funkcjonował około stu lat. 
Klasztor (dawny zamek) w Lutomiersku.
W roku 1793 Lutomiersk liczył 1085 mieszkańców, 146 domów i 12 pustych placów, 85 osób zajmowało się rzemiosłem, a 23 kramarstwem. Istniała tu też manufaktura włókiennicza, zniszczona przez Prusaków. Planowano utworzyć powiat lutomierski. Rok 1797 przyniósł wielki pożar miasta. W 1806 było tu tylko 505 mieszkańców. Na początku na wzór sąsiednich miejscowości, również w Lutomiersku próbowano rozwinąć przemysł. W roku 1818 miasto liczyło 1921 mieszkańców, zaś w 1860 – 2363 (59 osób zajmowało się krawiectwem, a 142 szewstwem). Słaby rozwój sprawił, że w roku 1870 Lutomiersk stracił prawa miejskie. |
